Total kalça protezinden sonra görülen enfeksiyon, nadir bir komplikasyon olsa da tedavisi zor ve tedavi maliyeti yüksektir. Enfeksiyon tipi, implantlar, konak kemik durumu ve hastaya bağlı faktörler göz önüne alınarak tedavi planlanmalıdır. Kurt ve ark. yaptıkları çalışmada, enfekte total kalça protezi tedavi maliyetinin enfekte olmayan total kalça protezine göre 1,76 kat fazla olduğunu bildirmiştir. Başka bir çalışmada da, septik total kalça protezi revizyonunun aseptik revizyona göre maliyeti 2,8 kat iken, primer total kalça protezine göre 4,8 kat olarak hesaplanmıştır.

Çift Aşamalı Revizyon Sınıflandırma

İlk cerrahiden sonra enfeksiyon bulgularının saptandığı zamana kadar geçen süre, tedavi planlamasında önemlidir. Filtzgerald ve arkadaşları tarafından yapılan sınıflandırma, Toms ve arkadaşları tarafından modifiye edilmiştir. Tsukayama ve arkadaşları tarafından da dördüncü evre tanımlanmıştır (Tablo 1).

Çift Aşamalı Revizyon Tanı

Enfekte total kalça protezinde, stafilokok türleri en sık izole edilen mikroorganizmalardır. Ancak, izole edilen bakteri türü ve antibiyotik direnci bölgeden bölgeye farklılık gösterebilir. Bu da evrensel bir tedavi protokolü belirlemeyi zorlaştırmaktadır. Ülkelerin ulusal artroplasti kayıtlarına baktığımızda, koagülaz negatif stafilokok insidansı artmaktayken, gram negatif bakteri insidansı azalmaktadır (Tablo 2).

Metisilin dirençli S.aureus (MDSA), metisilin dirençli S.epidermitis (MDSE) ve vankomisin dirençli enterokok (VDE) gibi yüksek dirençli mikroorganizmaların tedavisi zordur. Saureus türlerinin metisilin direnci %30–35 iken sefalosporin direnci %5’tir. S.epidermitis metisilin direnci %30–41, enterokokların vankomisin direnci ise %30 olarak bildirilmiştir.

Vücuttaki tüm yabancı cisimlerde olduğu gibi total kalça protezinde de, kolonize olmuş mikroorganizmalar tarafından biyofilm tabakası oluşturulmaktadır. Biyofilm tabakası içindeki bakteriler organize bir yapı sergiler. İmplant üzerindeki biyofilm oluşumu dakikalar içinde başlayabilir. Bu biyofilm tabakası, glikokaliks matriksten meydana gelir ve bakteriler bu tabaka içinde durağan büyüme fazına girer, burada organize olup çok hücreli bir organizma gibi davranır. PEE tedavisinde biyofilm önemli bir sorun oluşturur. İlk olarak, hücresel savunma ve antibiyotik tedavisi yetersiz kalır. Bunun nedeni, biyofilmin bakteriyi fiziksel olarak korumasından ve biyofilm içindeki bakterinin yavaş çoğalmasından dolayı, antibiyotik etkinliğinin azalmasındandır. İkinci olarak da, biyofilm tabasından ayrılan parçacıkların çevre dokulara bakteriyi ekip enfeksiyonu yaymasıdır.

PEE için, hiçbir test %100 duyarlılık ve özgünlüğe sahip değildir (Tablo 3). Doğru tanı için, klinik şüphe, dikkatli fizik muayene, laboratuvar tetkikleri ve radyolojik tetkikler gerekir. Etkenin eklemden izole edilmesi “altın standart” değildir. Bunun yerine, Kas-iskelet Sistemi Enfeksiyon Derneği (Musculoskeletal Infection Society) tarafından geliştirip PEE üzerine Uluslararası Konsensus Toplantısında (International Consensus Meeting) revize edilen ve Hastalık Kontrol Merkezi (Center for Diesase Control) tarafından kabul edilen kriterlere göre PEE tanısı konmaktadır. Buna göre, aşağıdaki kriterlerden en az biri olmalıdır:

1- Periprostetik doku veya sıvılardan alınan iki farklı kültür aynı mikroorganizmanın izole edilmesi.
2- İmplantla ilişkisi olan sinus ağzı.
3- Aşağıdaki minör kriterlerden en az üçünün olması:
a- Serum C-reaktif protein (CRP) ve eritrosit sedimentasyon hızının (ESH) artması.
b- Sinoviyada beyaz kan hücreleri sayısının artması veya sinoviyal sıvı lökosit esteraz (LE) strip testinde ++ değişiklik.
c- Sinoviyal sıvıdaki polimorfonükleer nötrofil yüzdesinin artması (PMN).
d- Periprostetik dokunun histopatolojik incelenmesinde, en az beş alanda (400 kez büyütülmüş) beşten fazla PMN görülmesi.
e- Periprostetik doku veya sıvıdan alınan bir kültürde üreme olması.

Yukarda verilen kriterlerin alt sınırları Tablo 4’te özetlenmiştir.

PEE tanısı için biyomarkırlar üzerinde çalışmalar devam etmektedir. Lökosit esteraz (LE), enfeksiyon durumunda aktive nötrofillerden salgılanan bir enzimdir. Sinoviyal sıvıya uygulanan basit idrar strip testi ile LE düzeyi belirlenebilir. Eğer sonuç (++) ise, test müspettir. Bu durum sinoviyal lökosit sayımına eşit kabul edilir ve minör kriterler arasındadır. LE testi basit, ucuz, hızlı ve etkili bir testtir. ESH, CRP, sinoviya WBC sayımı, sinoviya PMN % ile LE arasında yüksek korelasyon vardır. Üzerinde çalışılan bir başka biyomarkır ise, alfa defensindir (a-defensin). Sinoviyal sıvıdaki nötrofillerden salgılanan a-defensin, patojen organizmanın hücre duvarına yapışarak antimikrobiyal etki gösterir. İmmünoassay testi ile sinoviyal sıvıdaki düzeyi belirlenir ve 5,2 mg/L üzerindeki düzeyler pozitif kabul edilir. Test sonuçları, antibiyotik tedavisinden veya sistemik inflamatuvar hastalıklardan etkilenmez. Duyarlılığı ve özgünlüğü %100’e yakındır. Sinoviyal CRP ile birlikte PEE tanısı için, a-defensinin gelecekte önemli bir markır olacağı düşünülmektedir.

Çift Aşamalı Revizyon Tedavi

Kalça protezi sonrası oluşan PEE tedavi seçenekleri arasında; antibiyotik baskılaması, cerrahi debridman, tek aşamalı revizyon, çift aşamalı revizyon ve rezeksiyon artroplastisi/ampütasyon sayılabilir.

Antibiyotik Baskılaması

Cerrahi yapılmadan sadece antibiyotik ile enfeksiyonu baskılama, ancak yandaş hastalıklardan dolayı cerrahi yapılamayan hastalarda, cerrahi tedaviyi kabul etmeyen hastalarda, cerrahinin teknik olarak mümkün olmadığı durumlarda ve ağızdan alınacak toksik olmayan antibiyotik ile enfeksiyonun baskılanabileceği durumlarda uygulanabilir. Burada amaç, enfeksiyonun eradikasyonu değil baskılanmasıdır. Her ne kadar medikal tedavi ile enfeksiyon baskılansa ve hastaların ağrılarında gerileme görülse de, uzun dönemde fonksiyonel durumlar, revizyon cerrahisi yapılan hastalara göre daha kötüdür. Debridman ve İmplantların Korunması

Total kalça protezinden sonra akut başlayan PEE’de debridman yapılıp implantların korunması, sadece mobil parçaların değiştirilmesi için, birçok koşulun beraber sağlanması gerekir. Öncelikle enfeksiyon akut başlamalıdır (Evre I veya Evre III), implantlar stabil olmalıdır, yumuşak doku bütünlüğünün bozulmamış olması gerekir ve etken olan mikroorganizmanın biyofilme geçen antibiyotiklere (rifampisin, siprofloksisin, fosfomisin) karşı dirençli olmaması gerekir. Tedavide, artrotomiden sonra, geniş sinoviyektomi, radikal debridman, irrigasyon ve mobil parçaların değişimi yapılır. Tekrar enfeksiyon oranı, tecrübeli ellerde bile %18, %29 ve %74 olarak bildirilmiştir. Özellikle etkenin antibiyotik direnci fazla ise, tekrar enfeksiyon riski de çok fazladır.

Tek Aşamalı Revizyon

Son zamanlarda, tedavi maliyetlerini düşürdüğü, fonksiyonel sonuçların daha iyi olduğu ve hasta memnuniyeti fazla olduğu için, tek aşamalı revizyon cerrahisine ilgi, özellikle Avrupa’da giderek artmaktadır. Başarı oranının %75–100 arasında olduğunu bildiren birçok çalışma vardır. Ancak, önceden iki kez tek aşamalı revizyon yapılmış ve nüks olmuşsa, hastada sistemik sepsis semptomları varsa, etken mikroorganizma izole edilememişse, polimikrobiyal ve/veya MRSA gibi yüksek dirençli enfeksiyon, hastada ciddi yumuşak doku bozukluğu varsa, kontrendikedir.

Cerrahide, kalçadaki tüm protez materyalleri çıkarılır. Enfekte yumuşak dokular temizlendikten sonra, yeniden implantasyon yapılır. Ameliyat esnasında yeniden kültür alınıp çıkarılan implantlar, sonikasyona gönderilir. Antibiyotik tedavisine üç ay devam edilir.

Çift Aşamalı Revizyon

Çift aşamalı revizyon Kuzey Amerika ve başka birçok merkezde PEE tedavisi için en etkili metod ve altın standart olarak kabul edilmektedir. Başarı oranı %88–96 iken, 12 yıllık takipte antibiyotik yük-lü çimento spacer (Prosthesis of Antibiotic Loaded Acrylic Cement –PROSTALAC) ile uzun dönem başarı oranı

%90’dır. Cerrahide tüm implantlar çıkarılır, enfekte dokular debride edilir, kültür alınır, antibiyotik yüklü spacer konur. Altı–on iki hafta sonra ikinci aşamaya geçilip, yeniden implantasyon yapılır. Aradaki bekleme süresinde, hastaya genelde altı hafta antibiyotik tedavisi uygulanır. Antibiyotik tedavisi sonunda, iki hafta antibiyotik verilmeden hasta izlenir, CRP ve ESR düzeylerine bakılır. Eğer inflamatuvar markırlar yüksek ve hastada enfeksiyon bulgusu varsa, ponksiyon yapılabilir. İdeal bekleme süresi 10–12 haftadır.

Antibiyotik tedavisinin süresi hakkında tartışmalar devam etmektedir. Uzun dönem ve kısa dönem antibiyotik tedavisinin farklı olmadığını söyleyen çalışmalar varken, birçok çalışmada birinci ve ikinci aşama arasında altı hafta parenteral antibiyotik tedavisinin devam edilmesi gerektiği bildirilmiştir.

İki aşamalı revizyonda, yumuşak doku bozukluğu, hastada cerrahilere bağlı daha fazla fonksiyonel kayıp olması ve uzun dönem verilen antibiyotiklerin toksisitesine bağlı mortalite ve morbidite daha fazla görülür. Ancak bu durum, hastaların yandaş hastalıklarına ve daha kompleks enfeksiyonla yapılan mücadeleye de bağlı olabilir.

Hastalarda, birinci aşmada debridman yapıldıktan sonra antibiyotikli spacer’lar kullanılır. Böylece, aşırı skar dokusunun oluşumu engellenir, ekstremite uzunluğu, eklem stabilitesi ve yumuşak doku dengesi sağlanır. Bunun yanı sıra, erken mobilizasyona izin verdiğinden ve rehabilitasyonu daha kolay olduğundan, hasta memnuniyeti de fazla fazladır. Ayrıca, ikinci aşamada cerrahi yaklaşım daha rahat olur. Genel pratikte, spacer’larda yüksek doz antibiyotik bulunur ve böylece intravenöz yolla verilemeyecek kadar yüksek dozda bir konsantrasyon sağlar. Eklemleşmeyen (statik) ve eklem yapan (dinamik) olmak üzere iki tip spacer vardır. Statik tipte eklem hareketi olmaz; buna bağlı kemik kaybı, kas atrofisi, artrofibrozis gelişir. Bunun yanı sıra, dinamik spacer’lar eklem hareketine izin verir; böylece daha az kemik kaybı ve skar oluşumu gerçekleşir, ikinci aşama cerrahi kolaylaşır. Dinamik spacer’larda hasta memnuniyeti daha fazladır, ancak kırılma ve dislokasyon gibi komplikasyonlara neden olabilir. Dinamik spacer’ların, hazır olanlar ve ameliyat esnasında hazırlanmanlar olarak iki tipi vardır. Çimentodaki antibiyotik konsantrasyonu yüksektir (paket başına >1 gr). Vankomisin, teikoplanin ve gentamin veya tobramisin kullanılır.

İkinci aşama cerrahinin ne zaman yapılacağı, ayrı bir tartışma konusudur. Tekrar implantasyon için, laboratuvar bulgularının, radyolojik ve klinik bulguların düzelmiş olması gerekir. Antibiyotik tedavisi sırasında ESH ve CRP haftalık olarak izlenmeli, kademeli olarak düştüğü ve normal değerlere döndüğü görülmelidir. Ancak, inflamatuvar markırlar enfeksiyonun eradikasyonunu tespitte yetersiz kalabilir. Yara yerinin kuru ve hiperemik olmaması da önemli bir faktördür. Tedavi sonunda iki hafta antibiyotik verilmeden beklenip, ERH ve CRP düzeylerinin normal değerlerde kaldığı teyit edilir. Bu aşamadan sonra, ikinci aşama planlanabilir. Eğer CRP yüksek devam ediyorsa, enfeksiyon dışındaki nedenler araştırılmalıdır. Genelde, yüksek CRP’nin nedeni inflamatuvar artrittir. Eğer hastanın kalçasında ağrı yoksa ve CRP yüksekliğinin enfeksiyona bağlı olmadığı düşünülüyorsa, hastaya uygun tedavi verilmeli ve ikinci aşamaya CRP normale döndükten sonra geçilmelidir. Tedaviye rağmen CRP yüksekliği devam ediyorsa, altı hafta daha antibiyotik tedavisi uygulanmalıdır. Eğer bu ikinci altı hafta sonunda da CRP normale gelmezse veya enfeksiyon bulguları mevcutsa, hastada birinci aşama tekrar yapılır. Yine bulgular düzelmezse veya tedavi edilemeyen dirençli bir enfeksiyon varlığında, spacer’lar çıkarılıp Girdlestone artroplastisi yapılır. İkinci aşamada hastanın spacer’ları çıkarılıp, genelde çimentosuz revizyon total kalça protezi uygulanır. Eğer hastada makroskopik olarak enfeksiyon bulguları mevcutsa, birinci aşama tekrarlanmalıdır. Hastanın doku ve sıvı kültürleri alınır, çıkarılan spacer’lar da kültüre ve sonikasyona gönderilir. İkinci aşamadan sonra kültürler negatifse, oral antibiyotiğe geçilir; eğer kültürlerde üreme olursa, intravenöz antibiyotik tedavisine devam edilmelidir.

Tartışma

Kalça PEE tedavisinde birçok metod tanımlanmıştır. Her hasta ve her enfekte total kalça protezi farklı olduğundan, hastaya uygun tedavinin belirlenip uygulanması gerekir. Tedavinin en önemli kısmı, enfekte dokuların uygun şekilde debride edilmesi ve etkenin izole edilip enfeksiyon hastalıkları uzmanı tarafından uygun tedaviye başlanmasıdır. Debridman yeterli olmazsa, enfeksiyon eradikasyonu sağlanamaz. Akut başlangıçlı enfeksiyonlarda, komponentler stabil ise debridman yapılabilir. Etken izole edilmiş ve hastanın yumuşak doku sorunu yoksa, tek aşamalı revizyon planlanabilir.

Çift aşamalı revizyon, kalça PEE tedavisinde altın standarttır. Oussedik ve arkadaşları yaptıkları çalışmada, 52 hastanın 12’sine tek aşamalı revizyon, geri kalan 39’una çift aşamalı revizyon yapmışlardır; tek aşamalı revizyon yapılan hastalarda tekrar enfeksiyon görülmezken, çift aşamalı revizyon yapılan hastaların ikisinde tekrar enfeksiyon gözlenmiştir. Fonksiyonel sonuçlar ve hasta memnuniyeti, tek aşamalı grupta anlamlı olarak fazla bulunmuştur. Ancak, çift aşamalı grupta hastalar ya daha virülan etkenlerle enfekte olmuşlar veya polimikrobiyal enfeksiyonlar görülmüş. Bu çalışmada iki grup eş değer olmadığı için, birbiri ile karşılaştırılamaz ve kesin bir sonuç çıkarmak mümkün değildir. Son zamanlarda bu konu ile ilgili iki derleme yayımlanmıştır. Beswick ve arkadaşları tek aşamalı revizyon ile tedavi edilen 1225 hastanın %8,6’sında tekrar enfeksiyon saptamışken, çift aşamalı revizyon yapılan 1188 hastanın %10,2’sinde tekrar enfeksiyon görülmüştür. Diğer derlemede ise, Leonar ve arkadaşları enfeksiyon eradikasyonunu ve fonksiyonel sonuçları değerlendirmiş, enfeksiyon tekrarlama oranını, tek aşama ve çift aşamalı revizyonlarda, sırayla %16,8 ve %10,6 bulmuştur. Her iki grupta da fonksiyonel açıdan anlamlı fark saptamamıştır. Her iki çalışmada da, yazarlar, çalışmaların genel kalitesinin düşük olduğunu, randomizasyon yapılmadığını, tanımların ve metodolojinin farklılıklarından dolayı sonuçları karşılaştırmanın zor olduğunu belirtmişlerdir. Ayrıca, çalışmaların çok azında klinik sonuçların değerlendirilmesi yapılmıştır. Engesæeter ve arkadaşları Norveç artroplasti kayıtlarına dayanarak yaptıkları çalışmada, tek aşamalı revizyon ile tedavi edilen hastalardaki tekrar revizyonun rölatif riskini, çift aşama revizyon ile tedavi edilen hastalarla karşılaştırmışlardır. Buna göre, herhangi bir nedenden dolayı revizyon riski 1,4 kat fazla, enfeksiyondan dolayı revizyon riski ise iki kat fazla bulunmuştur.

Sonuç olarak, PEE’de ideal bir tedavi üzerinde uzlaşılamamıştır. Tek aşamalı revizyon, belirtilen kriterlere uyan seçilmiş hasta grubunda uygulanabilir, ancak bunun da uzun dönem sonuçları bilinmemektedir. Çift aşamalı revizyon, günümüzde en sık tercih edilen tedavidir. Dinamik spacer kullanılarak yapılan revizyonlarda, uzun dönemde fonksiyonel sonuçların iyi ve enfeksiyon eradikasyonunun başarılı olduğunu gösteren çalışmalar vardır. Özellikle polimikrobiyal enfeksiyonlarda, dirençli etkenlerde, tek aşamalı revizyonun kontrendike olduğu durumlarda, çift aşamalı revizyon seçilecek tek tedavidir.

Yazarlar: Ömer Faruk Bilgen, Osman Yaray, Müren Mutlu

The post Enfekte Total Kalça Protezi Tedavisinde Çift Aşamalı Revizyon appeared first on Ortopedi Doktoru Prof Dr Ömer Faruk BİLGEN.

Anatomi

Doğumsal kalça displazisi veya çıkığı olgularında anatomik bozukluklar displazi veya çıkığın şiddetine ve önceden geçirilmiş ameliyatlara bağlı olarak yumuşak doku ve kemik yapıda değişiklikler gösterir. Bu değişiklikler klinik ve radyolojik olarak belirlenip, ameliyat sırasında dikkat edilmesi bu olgulardaki başarılı sonucu olumlu yönde etkiler. Sublukse olgularda, asetabulum sığ, geniş ve ovaldir. Anteromedial duvarı ince ve yetersiz iken posterior bölümünde oldukça iyi kemik stoğu vardır. Yüksek çıkıklı olgularda ise aynı taraf pelvis bölümü diğer tarafa göre daha küçüktür. Küçük ve atrofik olan asetabulumun tüm duvarları ince ve yumuşak olup birçok olguda anteversiyonu artmıştır. Femurda anatomik bozukluk olarak; kısa boyun, küçük baş, boyun cisim açısında artma, belirgin anteversiyon ve büyük trokanterin posteriorda yer alması ile birlikte isthmus bölgesinde medüller kanal ince, düz ve dardır. Sugano ve arkadaşlarının çalışmalarında displastik femurun proksimal bölgesinde antero posterior çapın, mediolateral çaptan büyük olduğunu bildirmişlerdir. Kemik yapıdaki anatomik bozuklukların sonucu yumuşak dokularda da sekonder değişiklikler gelişir. Femurun proksimale yer değiştirme derecesine bağlı olarak hamstring, adduktor, quadriceps adaleleri kısalır ve ilipsoas tendonunun yönü değişir. Asetabulum kenarından başlayan ve femur boynu distal bölümü etrafında sonlanan kalınlaşmış eklem kapsülü iliopsoas adalesinin basısı ile kumsaati görünümünü alır. Siyatik sinir ve a. profunda femoriste lokalizasyon değişikliği olabilir ve ameliyat sırasında (özellikle ekstremite uzatılması sırasında) direkt travmaya uğrayabilir.

Sınıflama

Doğumsal kalça displazisi veya çıkığı olgularında antomik bozuklukların derecesinde farklılıklar bulunması, bu olgulardaki total kalça protezi uygulamalarında seçilecek cerrahi yönteme yardımcı olması, klinik ve radyolojik sonuçların değerlendirilmesinde ve literatürde bildirilen sonuçların tartışılmasında standart oluşturması için birçok sınıflama yapılmıştır. Literatürde en sık kullanılan sınıflamalar Crowe ve arkadaşları, Hartofilakidis ve arkadaşları, Eftekhar’ın yaptığı sınıflamalardır.

Crowe ve arkadaşları, femur başının proksimale yer değiştirmesini radyolojik olarak 4 gruba ayırarak kalçaları sınıfladıkları ve femur başı yüksekliğinin normalde pelvis yüksekliğinin %20’si kadar olduğunu belirledikleri çalışmalarında; normal olarak aynı seviyeden geçmesi gereken teardropları birleştiren horizontal çizgi ile femur baş-boyun birleşme yerinde belirlenen yükseklik değişikliklerini ölçerek, bu uzaklığın pelvisin veya femur başının yüksekliğine oranı hesaplanarak gruplandırmalarını yapmışlardır  Grup I’de femur başının proksimale yer değiştirmesi pelvis yüksekliğinin %10’undan daha az olup, subluksasyon derecesi femur başı yüksekliğinin %50’sinden daha azdır. Grup II’de femur başının proksimale yer değiştirmesi pelvis yüksekliğinin %10-15’i kadar olup, subluksasyon derecesi femur başı yüksekliğinin %50-75’idir. Grup III’de femur başının proksimale yer değiştirmesi pelvis yüksekliğinin %15-20’si kadar olup subluksasyon derecesi femur başı yüksekliğinin %75-100’ü kadardır. Grup IV’de femur başının proksimale yer değiştirmesi pelvis yüksekliğinin %20’sinden fazla olup femur başı yüksekliğinin %100’ünden daha fazladır.

Hartofilakidis ve arkadaşları, kalça displazisi ve çıkıklı olguları; displazik, subtotal dislokasyon ve total dislokasyon olarak üç gruba ayırmışlardır. Displazik grupda asetabulum, yetersiz olup iç bölümünde gelişen osteofit nedeni ile sığ hale gelmiştir. Subtotal dislokasyon grubunda; femur başı, gerçek asetabulumun üst bölümü ile ilişkisi olan yalancı asetabulumda yerleşmiştir. Asetabulum dar ve derinliği az olup antero-posterior segmental yetersizliği vardır. Bu olguların birçoğunda asetabuler anteversiyon artmıştır. Total dislokasyon grubunda ise; femur başı asetabulumun süperoposterioruna yer değiştirerek iliak kanadın altına gelir. Gerçek asetabulumun tüm kenarları yetersiz olup oldukça dar, aşırı antevert ve yetersiz derinliktedir.

Eftekhar yaptığı sınıflamasında; doğumsal kalça displazisi ve çıkığı olgularını 4 gruba ayırmıştır. Grup A’da; asetabulum displazik olup süpero-inferior bölümü hafifçe uzamıştır. Femur başında bazı deformasyonlar bulunabilir. Grup B’de; gerçek asetabulum rudimanter veya az gelişmiş olup asetabulumun yüksekliği orta derecededir. Grup C’de ise; Grup B’den farklı olarak yüksekte yalancı asetabulum vardır. Grup D’de femur başı asetabulumun tamamen dışında olup ileum ile ilişki yoktur. Doğumsal kalça displazisi veya çıkığı olgularının sınıflamasında sık kullanılan bu sınıflamaların içerisinde Crowe ve arkadaşlarının yaptığı sınıflama kantitatif ve uygulaması en kolay olanıdır.

Hastanın Değerlendirilmesi ve Ameliyat Öncesi Planlama

Doğumsal kalça displazisi veya çıkığı olgularında total kalça protezi uygulaması hastalığın şiddetine, sekonder osteoartritik değişikliklere, kemik stoğun kullanılabilirliğine, hastanın yaşı ve fonksiyonel beklentisine bağlıdır. Birçok hastada belirgin aksama, alt ekstremite uzunluk farkı, bel ve diz ağrısı olmasına karşın, birincil semptom kalça ağrısıdır. Bazı olgularda ilk bulgu olarak aşırı kompansatuar lomber lordoz sonucu bel ağrısı ortaya çıkabilir. Ağrı total kalça protezi uygulamasında en önemli endikasyon olup, ameliyat öncesi konservatif yöntemlerle tedavisi denenmelidir. Bilateral kalça çıkıklı birçok olgu aşırı aksama bulgusuna karşın çok şikayetçi olmadıkları ağrı ile yaşamlarını fonksiyonel olarak devam ettirebilirler. Crowe tip II ve tip III olgularda, tip I ve tip IV olgulara göre degeneratif değişiklikler ve semptomlar erken dönemde başlayarak daha genç yaşta total kalça protezi uygulama gereği ortaya çıkar. Ameliyat öncesi hastaların nörolojik, vasküler veya protez uygulaması ile ilgili komplikasyonlar yönünden ve ekstremite uzunluk farkının veya aksama bulgusunun tamamen düzelemeyebileceği konusunda uyarılması gereklidir.

Ameliyat öncesi planlamada ekstremite uzunluk farkının giderilmesi için yapılacak ölçüm ve cerrahi uygulama kararının doğru verilmesinde; pelvik tilt, lumbosakral fleksibilite, kalça ekleminin sabit deformiteleri ve gerçek veya görünen uzunluk farkının tespit edilmesi oldukça önemlidir. Daha önce geçirilmiş ameliyatlar veya uygulamaların bilinmesi, cerrahi yaklaşım yönünün belirlenmesine ve yumuşak doku disseksiyonunun güç olabileceğinin göz önüne alınmasına yardımcı olur. Bu ameliyatların kalça displazili veya çıkıklı olgularda uygulanan total kalça protezi sonuçlarına etkisi açık değildir. Periasetabuler osteotomiler asetabuler örtünmeyi artırarak asetabuler komponentin örtünmesi için gerekli kemik stoğun oluşmasına yardımcı olur. Önceki ameliyata ait implant varlığı oldukça önemli olup, femur proksimalinde büyüme sonucu kemik içerisine gömülen implantların çıkarılması ile ameliyatın morbiditesinde artış olabilir. Implantın çıkarılabilmesi için metal kesme cihazı, çeşitli uç özelliklerinde tornavida, vida çıkarıcısı, yüksek devirli tur gibi aletlere gereksinim olabilir. Bazı yazarlar femoral osteotomi sonrası total kalça protezi uygulamalarında komplikasyon ve revizyon oranının yüksek olduğunu bildirmişlerdir. Boos ve arkadaşları, bu olgularda ameliyat süresinin uzun, cerrahi disseksiyonun güç olduğunu belirtirken, komplikasyon oranında primer olgulara göre artış olmadığını bildirmişlerdir.

Ameliyat öncesi planlama, uygun ekipman oluşturulması ve protez temini için oldukça önemlidir. Asetabulum ve femurun radyolojik değerlendirilmesinde standart olarak kullanılan ön-arka pelvis ve kalça grafisiyle birlikte asetabuler kemik stoğun yeterliliğini daha iyi değerlendirmek için Judet grafisi de çekilebilir. Ayrıca komputerize tomografi incelemesi, femoral anteversiyon ve asetabuler örtünme derecesi hakkında bilgi edinmek için kullanılabilir.

Kim ve arkadaşları çalışmalarında, dislokasyonun redükte edilip edilemediğini belirlemek ve böylece ameliyat sırasında ortaya çıkabilecek sorunlar hakkında bilgi edinmek için kurbağa pozisyonunda yan grafi, yüksek çıkıklı olgularda yumuşak dokulardaki anatomik bozuklukların değerlendirilmesinde ise MRI kullandıklarını belirtmişlerdir. Kalça displazisi veya çıkığı olgularında kullanılacak protezin seçiminde veya uygulanmasında değişikliklerin yapılabileceği göz önüne alındığında ameliyat öncesi protez setinin hazırlığının önemi ortaya çıkmaktadır. Asetabulumun rekonstrüksiyonunda; küçük asetabuler komponent kullanılarak, komponentin gerçek asetabuluma yerleştirilmesi ve femur başının asetabuler komponente destek olması için greft olarak kullanılabileceği gibi çok önemli faktörlerin dikkate alınması ve bu yönde hazırlıkların yapılması ameliyatın başarısında önemlidir. Femurun rekonstrüksiyonunda ise, meduller kanalın darlığı, önceden geçirilmiş ameliyatlar ve ekstremite uzunluk farkını gidermek için kısaltma osteotomisi yapılabileceği düşünülerek; küçük düz stemli femoral komponent, 22 mm büyüklüğünde baş ve bunun için 22 mm iç çapı olan polietilen komponent ve osteotomi yapabilecek materyalin bulunması gereklidir.

Ameliyat Tekniği

Cerrahi Yaklaşımlar

Kalça displazisi veya subtotal çıkıklı olgularda anterolateral veya posterolateral yaklaşımlar kullanılırken yüksek çıkıklı ve kısaltma osteotomisi veya abduktor mekanizmanın onarılması gereken olgularda, transtrokanterik veya subtrokanterik yaklaşımlar kullanılabilir. Transtrokanterik yaklaşım; femur cismine kolayca ulaşılarak osteotomi yapılmasına veya önceki ameliyatlarda kullanılan implantların çıkarılmasına, asetabulumun iyi bir şekilde ortaya konulmasına ve femur başının greft olarak kullanılmasında kolaylık temin eder. Ayrıca trokanterik parçanın proksimale veya distale yer değiştirmesine olanak sağlayarak, ekstremite uzunluk farkının giderilmesine ve abduktor mekanizmanın oluşturulmasında yardımcı olur. Subtrokanterik yaklaşımda ise, transtrokanterik yaklaşımda olduğu gibi osteotomi sonrası proksimal parça süperior veya anteriora kaydırılarak asetabulumun yeterli şekilde ortaya konulması temin edilebilir. Anatomik kalça merkezi elde edilen olgularda, transtrokanterik yaklaşım sonucu oluşabilecek trokanterik kaynamama ve aşırı yer değiştirme sorununu önlemek için subtrokanterik yaklaşım tercih edilmelidir.

Asetabulumun Rekonstrüksiyonu

Doğumsal kalça displazisi veya çıkığı olgularında ameliyatın en önemli bölümü asetabuler rekonstrüksiyon olup, asetabuler komponentin laterale yerleştirilmeden yüksek yerleşimi kabul edilmesine karşın, mümkün olduğunca gerçek asetabuluma yerleştirilmesi önerilmektedir. Delp çalışmalarında asetabulumun yukarı yerleşimi sonucu oluşan abduktor güç yetersizliği, femoral komponent boyunun uzatılması ile kompanse edilip giderilirken, süperolateral yerleşimde kompanse edilemediğini bildirilmektedir. Bazı olgularda asetabuler komponent gerçek asetabuluma konulurken, pubis ve iskion kolları arasındaki kemik stoğun kullanılması, asetabuler komponentin süperior bölümüne destek olması için gerçek asetabulumun süperior bölümündeki (yalancı asetabulumun inferior bölümü) skleroze subkondral kemiğin korunmasının komponent stabilitesi için önemlidir.

Paavilainen olguluk çalışmasında asetabuler komponenlerin 21’ini (%31.3) gerçek asetabuluma, 46’sını (%68.7) gerçek asetabulumun biraz aşağısına yerleştirildiğini belirtmiştir. Asetabuler komponentin kabul edilebilir kemik örtümünü elde edebilmek rekonstrüksiyonun en önemli aşamasıdır. Asetabuler komponentin gerçek asetabuluma yerleştirilmesinde kabul edilebilir kemik örtümü yeterli stabilitenin temini için oldukça önemli olup, çimentolu veya çimentosuz (poroz yüzeyli ve vida tesbitli) birçok uygulamada bu gereklilik; küçük asetabuler komponent kullanılması, derin reamer yapılması veya medial kortekste kontrollü kırık oluşturulması ile protezin medializasyonu temin edilerek sağlanabilir.

Bunların yanı sıra özellikle Crowe tip III ve bazı tip II ve IV olgularda asetabulumun yetersiz süperoposterior bölümüne femur başı otogreft olarak kullanılır veya asetabuler kompomentin gerçek asetabulumun bir miktar yukarısına yerleştirilmesi gerekebilir. Doğumsal kalça çıkığı veya displazili olgularda asetabuler komponentin olabildiğince gerçek asetabuluma yerleştirilmesi; yeterli abduksiyon gücü elde ederek pelvisi dengede tutabilmek, ekstremite uzunluk farkını giderebilmek ve özellikle çimentosuz uygulamalarda protezin kabul edilebilir stabilitesi için önerilmektedir. Çimentolu asetabuler komponent uygulamalarının sonuçları yaşlı kişilerde çimentosuz uygulamalara benzer sonuçlar verirken, gençlerde çimentosuz asetabuler komponent uygulama sonuçları daha iyidir.

Asetabuler Komponentin Yüksek Yerleştirilmesi (Yüksek Kalça Merkezi)

Doğumsal kalça displazisi veya çıkığı olgularında, asetabuler komponentin gerçek asetabuluma yerleştirilemediği durumlarda kalça rotasyon merkezindeki değişiklikler kalça biomekaniğini önemli düzeyde değişikliğe uğratarak, yapılan rekonstrüksiyonun dayanıklılığını olumsuz yönde etkileyecektir. Johnston ve arkadaşları matematik model geliştirerek yaptıkları çalışmalarında; kalça eklemine gelen kuvvete, kalça merkezi anterior, inferior ve özellikle mediale doğru yer değiştirdiğinde belirgin azalma olurken, lateral, posterior ve süperiora olan yer değişikliklerinde ise önemli derecede artış ortaya çıktığını belirtmişlerdir.

Delp ve arkadaşları geliştirdikleri üç boyutlu kompüterize model ile yaptıkları çalışmalarında; kalça merkezinin süperiora yer değiştirmesinin abduktor güç üzerindeki olumsuz etkisinin femur boynunun uzatılması ile kompanse edilirken, süperolateral yer değişiminde kompanse edilemeyeceğini göstermişlerdir. Yapılan klinik çalışmalarda asetabuler komponentin anatomik yerleşimi elde edilemeyecek olgularda, lateral yerleşim olmaksızın süperior yerleşiminin iyi sonuçları bazı yazarlar tarafından bildirilmiştir.

Russotti ve Harris, sadece süperior yer değişikliği olan olgularında komponent gevşemesinin kalça merkezinin yüksek olmasıyla ilişkisinin olmadığını bildirdikleri 37 olguluk çalışmalarında, 1’ine revizyon uyguladıkarı 6 (%16) olguda asetabuler gevşeme bildirmişlerdir.

Asetabuler Komponentin Kemik ile Örtünmesi

Asetabuler komponentin %70-80’inin sağlam asetabuler kemik ve geriye kalan %20-30’unun da morsalize otogreft veya allogref ile örtümünün temin edilmesinin uygun olduğu önerilmektedir. Bazı yazarlar ise asetabuler komponentin %75-80’inin asetabuler kemik tarafından örtünmesi halinde anterior ve posterior kemik stok yeterli stabiliteyi temin edebiliyorsa destek için greft kullanmaya gerek olmadığını bildirmişlerdir.

Linde çalışmasında asetabuler komponentin gevşemesinde belirleyici faktörleri; çıkığın derecesine bağlı olarak gelişen lateral kemik desteğin olmaması ve asetabuler komponentin gerçek asetabuluma göre yüksek yerleştirilmesi olarak bildirmiştir. Süperolateral örtünme yetersiz olduğunda; asetabuluma gelen kuvvet posterosopestor bölümde yoğunlaşır kemik çimento veya kemik asetabuler komponent arasında olumsuz etki yapar. Asetabuler komponentin %20-30’undan daha fazlasının asetabuler kemik ile örtünmediği durumlarda femur başı asetabuler komponente destek için greft olarak kullanılabilir.

Greftin asetabuler komponenti örtme miktarı oldukça önemli olup, bu oran %50’den daha fazla olmamalı ve hatta %40’ı geçmemelidir. Asetabuler komponentin greftle örtüm oranı arttıkça protezin gevşeme oranı da artmaktadır

 Mulory ve Harris’in serisinde çimentolu asetabuler komponentin greftle örtümü %40 veya daha fazla (%40-70) olan olgularında gevşeme oranı %67 iken, greftle örtünmenin %40 veya daha az (%20-40) olduğu olgularda bu oran %21 olarak belirtilmiştir.

Iona ve Matsuno 20 olguluk çimentolu asetabuler komponent uyguladıkları çalışmalarında greft örtümünü ortalama %26 (%11-39) ve gevşeme tesbit edilen üç olguda ise greft örtümünü %28 olduğunu belirtip, gevşeme ile greft örtümü arasında anlamlı ilişki olmadığını belirtmişlerdir. Morsi ve arkadaşları asetebuler komponentin 13’ü çimentolu (ortalama takip 9.7 yıl), 17’si çimentosuz (ortalama takip 6.6 yıl) uygulanan total kalça protezi olgularının radyolojik incelenmesinde greft örtümünü ortalama %28 (%20-40) olarak belirtip çimentolu grupta 2 (%15.4), çimentosuz grupta ise 1 (%5.8) olguda gevşeme nedeni ile revizyon uygulandığını belirtmiştir.

Hasegawa ve arkadaşları ortalama 58 ay takipli çalışmalarında, çimentosuz asetabuler komponentin greft ile örtümünün ortalama %27 (%14-44) olduğunu ve gevşeme ile ilgili sorun gelişmediğini bildirmişlerdir.

Küçük Asetabuler Komponent Kullanılması

Asetabuler kemik stok korunarak, asetabuler komponentin yeterli kemik örtümünü elde edebilmek amacı ile çimentolu veya çimentosuz küçük asetabuler komponent kullanılması önerilmektedir. Asetabuler kemik stoğu yetersizliği çok fazla olmadığında, asetabulum apeksinin lateral kenarın süperiorunda olduğundan emin olunması asetabuler komponentin laterale yerleştirilme riskini azaltır ve komponentin mediale yerleştirilmesine kolaylık sağlayarak lateral duvarın korunmasını temin eder. Medializasyon için aşırı reamer, kemik stoğu azaltarak komponentin aksiyel migrasyonuna, pozisyonunun kaybına ve asetabulemda kırıklara neden olur. Çimentolu veya çimentosuz asetabuler komponent kullanıldığında, yeterli polietilen kalınlığı olabilmesi için femoral başın 22 veya 26 mm olarak kullanılması uygun olacaktır. Sochart ve Porter66 60 olguluk 20 yıllık takibi olan çalışmalarında 43 (%72) olguda 38 mm veya daha küçük çimentolu asetabuler komponent kullandıklarını ve 22 (%37) olguda revizyon uyguladıklarını bildirmişlerdir. Sochrat ve Porter uzun dönem (244 ay) total kalça protezi sonuçlarını bildirdiği çalışmasında 44 doğumsal kalça displazisi ve çıkıklı olgunun 60 kalçasının 43’ünde (%72) küçük (38 mm) çimentolu asetebuler komponent kullandığını, Bobak ve arkadaşları ise 45 olguluk çalışmalarında gerçek asetabuluma yerleştirdikleri çimentolu asetabuler protezlerin 31’inin 40, 5’inin 43, 9’unun 38 mm olduğunu belirtmişlerdir. Hasegawa ve arkadaşları çimentosuz total kalça protezi uyguladığı 25 olguluk çalışmasında kullanılan asetabuler komponent büyüklüğünü 44-52 mm arasında bildirirken tercih edilen büyüklüğün 46 mm olduğunu, Cameron ve arkadaşları ise, 71 olguluk çalışmalarında kullandıkları en büyük asetabuler komponentin 48 mm olduğunu bildirmişlerdir.

Asetabulum Medialinde Kontrollü Kırık Oluşturulması (Kotiloplasti)

Asetabuler komponentin gerçek yerine konulmasında yetersiz kemik stoğun oluşturacağı sorunun çözümlenmesinde, asetabulumun medial duvarında kontrollü kırık oluşturularak komponentin medialize edilmesiyle kemik örtümü ve stabilitenin artırılması önerilmektedir. Çimentolu veya çimentosuz asetabuler komponent yerleştirilmeden önce asetabulumun kontrollü kırık oluşturulan medial duvarı greftle desteklenmelidir. Asetabuler komponentin mediale yerleştirilmesine olanak sağlayan bu yöntemde; komponentin anterior ve posterior örtünmesi temin edilirken asetabulumun merkezi biraz aşağıya yer değiştirebilir.

Hartofilakidis ve arkadaşları çalışmalarında, en az 2 en çok 15 yıllık takibi olan 86 olgunun 81’inde (%94) çok iyi ve iyi sonuç aldıklarını ve sadece 2 olguda asetabuler revizyon uyguladıklarını bildirmişlerdir. Sağkalım oranını ise 5 yıllık takipte %100, 10 yıllık takipte %93 olarak belirtmişlerdir. Kotiloplasti tekniğini kullanarak, Symenoides ve arkadaşları çimentolu, Paavilainen ve arkadaşları çimentosuz uygulama yaptıkları olgularında iyi sonuç aldıklarını bildirmişlerdir.

Femoral Rekonstrüksiyon

Doğumsal kalça displazisi veya çıkığı olgularında, femoral rekonstrüksiyon femoral hipoplazi, dar medüller kanal, gelişimsel ve rotasyonel bozukluklar ve geçirilmiş subtrokanterik veya intertrokanterik osteotomiler nedeni ile oldukça zordur. Ayrıca, kalça redüksiyonu elde edebilmek ve ekstremite uzunluk farkını giderebilmek için kısaltma osteotomisi gereken olgularda, osteotomi yerinin, şeklinin, kısaltma miktarının belirlenmesi de standart primer total kalça protezi uygulamalarına göre teknik güçlükler oluşturmaktadır. Önceden femoral osteotomi uygulanmış olgularda, femoral stemin uygun pozisyonda yerleştirilebilmesi için düzeltici osteotomiler gerekebilir. Dar femoral kanalın hazırlanması veya çimentosuz protez yerleştirilmesi sırasında femur proksimal bölgesinde kırık veya perforasyon olasılığı gözönünde bulundurularak çok dikkatli olunmalıdır. Bazı olgularda femoral kanal darlığı nedeni ile femoral komponent yerleştirilemediğinde femur proksimalinin 8-10 cm’lik bölümünde antero-posterior doğrultuda fissür hattı oluşturularak gerekli yer temin edilebilir. Fissür hattı greftle desteklenerek stabilitesi için vida ile tesbit gerekir. Femurun anatomik yapısı nedeniyle birçok olguda metafizer osteotomi sonrası küçük, kısa, düz stemli çimentolu veya çimentosuz femoral komponent doğrudan femur şaftı içerisine yerleştirilerek rekonstrüksiyon temin edilebilir.

Crowe ve arkadaşlarıadaşları, Crowe tip I, tip II, tip III olgularda normal ölçülerde üretilmiş küçük femoral komponentlerin, Crowe tip IV olgularda ise femurun kalkar bögesini içeren boyun kesimi yapılarak, medial kenarı küçültülmüş, dar ve düz femoral komponentlerin kullanılmasıyla rekonsrüksiyonun yapılabileceğini bildirmişlerdir.

Asetabuler komponent gerçek asetabuluma yerleştirildiğinde kalça redüksiyonunun temini ve ekstremite uzunluk farkını giderilebilmesi için birçok olguda femoral kısaltma osteotomisi gerekmektedir. Osteotomiler, rotasyon deformitesinin düzeltilmesine ve femurda kısalık oluşmasına karşın alt ekstremitede uzunluk elde edilmesine olanak sağlar. Rotasyon deformitesi (anteversiyon) 40°’den fazla olduğunda kısatma osteotomisi gereği olmasa bile rotasyon deformitesinin düzeltilmesi için osteotomi uygulaması veya özel yapılmış implantlar kullanılması önerilmektedir. Femoral kısaltma osteotomisi trokanterik veya subtrokanterik bölgeden yapılabilir. Subtrokanterik osteotomi step-cut, Chevron veya oblik osteotomi şeklinde olabilir. Subtrokanterik osteotomi; femurun yapısını normale daha yakın hale getirilmesine, metafizyel bölgede daha iyi fiksasyon temin edilmesine ve çok ince femur medullası olan bazı olgularda o bölümün çıkarılmasına olanak sağladığı için son yıllarda trokanterik osteotomiye tercih edilmektedir. Genel olarak, siyatik sinir hasarına neden olabileceği için ekstremite uzatılmasının 4 cm’den fazla olmaması önerilmektedir. Hartofilakidis siyatik sinirde oluşabilecek hasarı önlemek için, ameliyat sonrası rutin olarak kalça ve diz ekleminin birkaç gün süreyle 25-30° fleksiyonda tutulmasının uygun olacağını belirtmiştir. Cameron ve arkadaşları çimentosuz total kalça protezi uyguladıkları 71 olguluk çalışmalarında sadece 2 olguda (Crowe tip IV) femoral komponentte poroz yüzeyli olmayan bölgede düşük dereceli radyolusensi ve 1 olguda femoral, 2 olguda ise siyatik sinir tutulumu geliştiğini bildirmiştir. Subtrokanterik femoral osteotomi sonrası kısaltma osteotomisinin miktarına karar vermek için rekonstrüksiyonu tamamlanan asetabuler komponente deneme protezi yerleştirilmiş proksimal femur redükte edilir ve osteotomi distaline traksiyon uygulanarak prosimal bölgenin distaline gelen bölümü belirlenir. Daha sonra ostetomi yapılır ve femoral komponent yapılan hazırlığa göre çimentolu veya çimentosuz olarak uygulanır. Osteotomi sonrası ortaya çıkan femur parçaları osteotomi bölgesine, tel veya kablo yardımı ile tesbit edilerek vaskülarize otogeft olarak kullanılabilir.

Woolson ve Harris çimentolu total kalça protezi uygulanan 55 olguluk çalışmalarında ortalama 4.8 yıllık takipte 4 olguda (%7) femoral komponentte gevşeme bildirmişlerdir. Sochart66 ortalama 244 aylık takibi olan çimentolu total kalça protezi uygulanan 60 doğumsal kalça çıkığı olgusunda 74 çimentosuz total kalça protezi olgusunun ortalama 7.2 yıllık takibinde, olguların 1’inde enfeksiyon 3’ünde asetabuler gevşeme nedeni ile revizyon uyguladıklarını ve femoral komponentle ilgili komplikasyon olmadığını bildirmişlerdir.

Hasegawa çalışmasının komplikasyonlarını belirtiği bölümünde çimentosuz komponentle ilgili bir sorundan bahsetmemiştir. Matsui ve arkadaşları çimentosuz (tüm yüzeyi poroz kaplı) total kalça protezi uyguladıkları 51 olgunun değerlendirmeye aldıkları 47’sinin 5-9 yıllık takibinde %63 çok iyi, %37 iyi sonuç ve asetabuler komponent etrafında osteolizis tesbit etmez iken femoral komponent etrafında 1 olguda osteolizis tesbit ettiğini bildirmiştir.

Osteotomi sonrası kalça abduktor mekanizmasının yeniden oluşturulması ameliyatın başarısı ve kalça fonksiyonlarının kazanılması için oldukça önemlidir. Trokanterik osteotomi sonrası trokanterin mobilizasyonu; çok iyi kapsüler gevşetme, m. Iliopsoas ve m.gluteus maksimus insersiosu değiştirilerek yapılır ve abduksiyonda fiksasyon yapılarak hastanın üç ay yük vermemesi ve aktif abduksiyon yapmaması önerilir. Subtrokanterik osteotomi yapıldığında genellikle reduksiyon için abduktor adele grubu ve trokanterik bölgeye gevşetme için müdahele etmeye gerek kalmaz. Bazı olgularda femoral kısaltma osteotomisi sonrası kalça redüksiyonu elde edilemediğinde; abduktor adele tendonlarına z-plasti veya ileum kanadına yapışma yerlerinden serbestleştirme yapılarak boyları uzatılabilir. Böyle olgularda ameliyat sonrası kalçada stabilite sorununu önlemek için 6 hafta süreyle kalçanın tesbit edilmesi gereklidir. Anatomik olarak trokanteri çok küçük veya parçalı olgularda, osteotomi sonrası trokanterin redüksiyonu elde edilemediğinde, trokanterin tensor fasia lata’ya tespit edilmesi uygun olur. Bu durumda çok iyi ve uzun süreli rehabilitasyon gerekir.

Komplikasyonlar

Displazi veya çıkığın derecesinin total kalça protezi uygulama sonuçlarına etkisi çok açık olmayıp, genelde dislokasyon derecesi yükseldikçe kalça değerlendirme puanında düşme, revizyon ve ameliyat komplikasyonlarında artma olduğu belirtilmektedir. Cameron ve arkadaşları, Crowe ve arkadaşlarının yaptığı sınıflamanın, sonuçlara etkisini inceledikleri, ortalama 3.5 yıl takibi olan 71 kalça displazili olgu ve 22 kontrol grubunu içeren prospektif çalışmalarında, Crowe tip I ve kontrol grubu olgular arasında klinik, fonksiyonel sonuçlar ve komplikasyonlar açısından anlamlı farklılık olmadığını göstermişlerdir. Buna karşın Crowe tip IV olguların 1’inde femoral, 2’sinde siyatik sinir hasarı, 1’inde femoral kırık ve 1’inde osteotomi bölgesinde bozulma gibi komplikasyonların geliştiğini ve bunların Crowe tip II ve tip III olgulardakinden anlamlı ölçüde fazla olduğunu belirtmişlerdir. Sochart ve Porter66 ise 244 ay takibi olan 60 olguluk çalışmalarında elde edilen sonuçların Crowe sınıflamasına göre değerlendirilmesinde olgular arasında farklılık olmadığını belirterek, asetabuler komponentin 10 ve 25 yıllık sağkalım oranını sırasıyla %97 ve %58, femoral komponentin sağ kalım oranını ise %97 ve %54 olduğunu bildirmişlerdir.

Numair ve arkadaşları 182 total kalça protezi uygulanan olgularının ortalama 9.9 yıl takibinde Crowe tip IV (46 olgu) olgularda asetabuler komponentte %17, Crowe tip I-II-III (136 olgu) olgularda ise %10 revizyon bildirirken, femoral komponentte sadece 5 (%3) olguda revizyon uyguladıklarını ve bunun dislokasyon derecesi ile arasında ilişki olmadığını belirtmişlerdir.

Cameron ve arkadaşları çalışmalarında Harris kalça değerlendirme kriterlerine göre Crowe tip II ve tip III olgularda %75, tip IV olgularda %59 çok iyi sonuç bildirmiştir. MacKenzie ve arkadaşları en az 10 en çok 21 yıl takibi olan 59 olguluk çalışmalarında Crowe tip II’de 2, tip III’de 3 olguda revizyon gerektirmeyen asetabuler gevşeme ve tip IV’de 2’sine revizyon uygulanan 4 olguda gevşeme olduğu belirtmiştir.

Sinir hasarı primer TKP uyugulanan olgularında %0.5-2 iken (75-80) doğumsal kalça displazisi veya çıkığı olgularında %3-15 olarak bildirilmektedir. Sinir hasarının oluşmasını önlemek için ekstemitenin uzatma miktarında farklı görüşler vardır.

Garvin ve arkadaşları ekstremite uzatılmasının 2 cm ile sınırlanmasının sinir hasarını önlemek için uygun olacağını belirtmelerine karşın Nercessian ve arkadaşları ekstremite uzatılmasının femur boyunun %10’u kadar olmasının sinir hasarı yönünden güvenli olabileceğini bildirmişlerdir. Cameron ve arkadaşları total kalça protezi uygulanan 106 olgunun incelenmesinde 3’ü femoral 3’ü siyatik sinir tutulumu olan olguların hepsinde ekstremite uzatılmasının 4 cm’den fazla olduğunu tesbit etmişlerdir.

Doğumsal kalça displazisi veya çıkığı olgularında total kalça protezi uygulaması sonrası dislokasyon oranı %511’e kadar yükselmektedir. Trokanterik nonunion oranı ise en yüksek, %10-29 olarak tespit edilmiştir. Total kalça protezi uygulaması sonrası en sık dislokasyon nedeni olarak; trokanterik nonunion, asetabuler komponentin yükseğe yerleştirilmesi veya aşırı medializasyonu sonucu oluşan impingement gösterilmektedir. Kalçanın fleksiyon ve iç rotasyonunda femoral komponent asetabulumun ön bölümüne, ekstansiyon ve dış rotasyonda ise iskium ve asetabulumun posterior bölümüne temas ederek dislokasyona neden olur. Bu durumun önlenmesi için; femoral komponentin ofset’i artırılabilir veya rectus femoris adelesinin gevşetilmesi, anterior inferior iliac çıkıntının veya iskium’un femoral komponente temas eden bölümünün rezeksiyonu gerekebilir.

Femur proksimal bölümünün hazırlanmasında kırık veya meduller kanalda perforasyon oluşabilir18,88. Proksimal femurda oluşan kırık tel veya kablo yardımı ile greftli veya greftsiz, meduller kanalda oluşan perforasyon ise perforasyon bölgesinin distaline geçen uzun stemli femoral komponent veya tel veya kablo yardımı ile greft kullanılarak onarılabilir.

Ameliyat sonrası kalça abdüksiyon mekanizması yeterince onarılamayan olgularda Trendelenburg bulgusu devam eder5. Fredin ve arkadaşları ortalama 7.5 yıl takibi olan 21 olguluk çalışmalarında ameliyat sonrası Trendelenburg bulgusunun 7 olguda negatif, 7olguda pozitif, 7 olguda değerlendirilemediğini bildirmektedirler. Hartofilakidis ve arkadaşları55 takip süresi ortalama 7.1 yıl (2-20 yıl) olan 73 olguluk çalışmalarında ameliyat öncesi tüm olgularında Trendelenburg bulgusu pozitif iken, ameliyat sonrası 41 (%61) olguda negatif, 26 (%39) olguda ise hafif derecede pozitif olduğunu tespit etmişlerdir.

Doğumsal kalça displazisi veya çıkığı olgularında; ameliyat süresinin uzun olması, fazla disseksiyon gerektirmesi, greft kullanılması gibi nedenlerden dolayı enfeksiyon primer total kalça protezi uygulamalarına göre daha fazladır.

Sonuç

Doğumsal kalça displazisi veya çıkığı olgularında sekonder osteoartrit sonucu gelişen konservatif tedavi yöntemlerine yanıt vermeyen ağrı ve fonksiyon kaybının cerrahi tedavisinde total kalça protezi uygulamalarının sonuçları oldukça iyidir. Genç ve beklentisi oldukça fazla olan bu hastalar genellikle artrodez uygulamasını kabul etmezler. Orta derecede bozukluğu olan olgularda (Crowe tip I, Tip II) total kalça protezi uygulaması özel bir deneyimi gerektirmez iken ileri derecedeki olgularda (Crowe tip III, tip IV) rekonstrüksiyon sırasında cerrahi teknik güçlükler ortaya çıkmaktadır. Genelde dislokasyon derecesi yükseldikçe (özellikle Crowe tip IV) ameliyat sonrası kalça değerlendirme puanında azalma ve revizyon oranında yükselmenin olması anatomik bozukluğun derecesi ile yakından ilişkilidir. Crowe tip III ve tip IV olgularda total kalça protezi uygulamalarının morbiditesi ve kötü sonuçları primer total kalça protezi sonuçlarına göre daha fazladır. Asetabuler rekonstrüksiyonda uygulanan yöntemlerin kabul edilmesinde tartışma olmasına karşın ilk fiksasyonu vida ile temin edilen çimentosuz asetabuler komponentin gerçek asetabuluma yerleştirilmesinde fikir birliği oluşmuştur. Eğer asetabuler komponentin konak kemik ile örtümü %70’den az ise femur başı destek amacı ile otogreft olarak kullanılır. Greftin asetabuler komponenti örtme miktarı oldukça önemli olup, bu oran %50’den daha fazla olmamalı ve hatta %40’ı geçmemelidir. Asetabuler komponentin konak kemik ile örtünmeyen kısmı %30’dan az ise bu bölümün desteklenmesi için çimento, morsalize otogreft veya allogreft kullanılabilir. Kotiloplast ve kabul edilebilir yüksek kalça merkezi uygulaması ile asetabuler komponentin yerleştirilmesinin sonuçları üzerinde henüz fikir birliğine varılmamış olup bu uygulamalar ile elde edilen sonuçların değerlendirilmesi devam etmektedir.

Femoral rekonstrüksiyon asetabuler rekostrüksiyon kadar tartışmalı değildir. Ameliyat öncesi yapılan iyi hazırlık ve planlama ile bir çok güçlük proksimal (trokanterik) veya sutrokanterik osteotomi yapılarak ve modüler veya özel yapılan implantlar kullanılarak çözülebilir. Femoral komponent seçimi genel olarak, femurun boyu, yapısı ve gerekli olan osteotomiler veya kısalığın miktarı ile ilgilidir. Subtrokanterik osteotomi; femurun yapısını normale daha yakın hale getirilmesine, metafizyel bölgede daha iyi fiksasyon temin edilmesine ve çok ince femur medullası olan bazı olgularda o bölümün çıkarılmasına olanak sağladığı için son yıllarda trokanterik osteotomiye tercih edilmektedir.

The post Doğumsal Kalça Çıkığının Total Kalça Protezi İle Tedavisi appeared first on Ortopedi Doktoru Prof Dr Ömer Faruk BİLGEN.

Eklem Kireçlenmesi Olan Hastalar Protez Cerrahisi Öncesinde İyi Hazırlanmalı

Ortopedi Doktoru Prof. Dr. Bilgen; eklem kireçlenmesi olan hastaların, enfeksiyon ve damar tıkanıklığı (pıhtı atması) riski barındıran protez cerrahisi ameliyatlarına iyi hazırlanması gerektiğini vurgulamaktadır. Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen, enfeksiyon riskini iki şekilde sınıflandırmaktadır. Bunlardan birincisi, hastanın kendisinden kaynaklanan riskler, ikincisi ise çevresel risklerdir. Hastanın vücudunun herhangi bir yerinde, örneğin dişinde, idrar yolunda ya da tırnak batması sebebiyle ayak parmağındaki enfeksiyonlar ve benzeri enfeksiyon odakları, hastanın kendisinden kaynaklı riskler olarak sıralanabilir. Bu odaklar, ameliyat öncesi sorgulanmalı ve varsa ameliyat öncesi mutlaka tespit edilerek tedavi edilmelidir. Enfeksiyon riskini oluşturan ikinci etken ise çevresel faktörlerdir. Ameliyathane şartlarının protez ameliyatı için elverişli olması, sterilizasyonun tam anlamıyla sağlanmamış olması gibi faktörler, enfeksiyon riskini oluşturan çevresel faktörler arasında sayılabilir.

Protez cerrahisinin yapılacağı ameliyathanelerde, partikül ve mikro organizma sayısının, sıcaklığın, nem oranının, taze hava miktarının, ortam hava basıncının, hava hareketlerinin ve buna benzer parametrelerin, “Laminer Air Flow” adı verilen sistem ile kontrol altında tutulması gerektiğini belirten Bilgen, “Dünyada literatüre baktığımızda kabul edilebilecek enfeksiyon sınırı, yüzde 0 ile 2, bazı merkezlerde biraz daha yüksek olabilir. Yani 100 ameliyattan 1 veya 2 tanesinden daha fazlası enfekte olduğu zaman sorun var demektir. Ayrıca bazen hastalar, “benim vücudum protezi kabul etmiyormuş”, diyor. Ancak vücudun protezi kabul etmemesi, yani metal alerjisi gibi bir durumun yaşanma oranı çok azdır.”, bilgisini paylaşıyor. Prof.Dr.Bilgen, “primer olgularda bizim enfeksiyon oranımız %0’dır.”, diye belirtti.

Eklem kireçlenmesine bağlı protez cerrahisi konulu yazımızı burada sonlandırıyoruz. Kireçlenme ile ilgili diğer yazılarımıza, buradan ulaşabilirsiniz.

NOT: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

The post Eklem Kireçlenmesine Bağlı Protez Cerrahisi appeared first on Ortopedi Doktoru Prof Dr Ömer Faruk BİLGEN.

Ortopedi doktoru Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen, diz protezi ameliyatını şu şekilde açıklıyor: “Diz açılır ve buradaki bozulmuş kıkırdaklar kemik dahil kullanılacak protez şekline göre kesilir. Bu işlem, ameliyat öncesinde belirlenen protez numarasına göre, özel olarak üretilmiş kesi aletleriyle yapılarak bu bölgeye belirlenen protez yerleştirilir. Ameliyatta en önemli nokta diyebileceğimiz aşama, protezlerin uygun ve kabul edilebilir sınırlarda düzgün yerleştirilmesidir. Protez yerleştirildikten sonra, hastayı sanki rutin muayene ediyormuşuz gibi diz muayenesi yapılır. Her şeyin yolunda olduğundan emin olduktan sonra da kapatma merhalesine geçilir. Aynı durumların kalça protezi ameliyatı için de geçerli olduğunu söylemek mümkündür. Kalça protezinde kesinin büyüklüğünün hastanın kilosuna, boyuna göre değişiklik göstereceğini de belirtmek doğru olacaktır.’’

Protez Ameliyatından Sonra Kaşılaşılan En Önemli Sorun Nedir?

30 yılı aşkın bir süredir protez cerrahisi ve diğer bir tanımı ile artroplasti ile uğraşan Ortopedi Doktoru Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen, kalça protezi işleminden sonra karşılaşılan en önemli sorunlardan birinin, ameliyattan sonra çıkık olması olduğunu belirtiyor. Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Bilgen: “Bu durumun yaşanma oranına baktığımızda, daha önce bahsettiğimiz enfeksiyon oranlarında olduğu gibi yüzde 1 ila 3 arasında değişir. Çıkık, yaptığınız işlemin bozulması anlamına geldiği için tehlikeli bir durumdur. Ancak redükte edilebilir. Yani kalça tekrar yerine konulabilir. Kalçada çıkık durumu, dizden daha fazla görülmektedir. Bu nedenle kalça protezinin çok uygun ve iyi şartlarda yerleştirilmesi gerekir.”, ifadelerini kullanıyor.

Serinin dördüncü yazısında, “Eklem Kireçlenmesine Bağlı Olarak Uygulanan Protez Cerrahisi”,konusunda bilgilendirme yapacağız. Okumak için buraya tıklayınız.

NOT: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Teşhis ve tedavi için mutlaka hekiminize müracaat ediniz.

The post Protez Cerrahisi Nasıl Yapılır? appeared first on Ortopedi Doktoru Prof Dr Ömer Faruk BİLGEN.

Protez Cerrahisinde Alt Yaş Sınırı Yoktur

Bursa Özel Medicabil Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji bölümünde hasta kabul eden Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen, genel anlamda protez cerrahisinin, eklemleri bozulmuş hastalara uygulanabileceğini belirtmektedir. Prof. Dr. Bilgen, protez cerrahisi uygulanabilmesi için herhangi bir alt yaş sınırının bulunmadığını ifade ederken, çocukluk çağına uygun ebatlarda protezlerin de üretildiğini, operasyonlarda bu protez çeşitlerinin uygulandığını dile getirmektedir. Bu konuyu ayrı bir başlık altında değerlendireceğimizi vadetmekle birlikte, bu yazımızda genç, orta ve ileri yaştaki hastaların eklemleri içerisine yerleştirilecek olan protez uygulamasından ve eklemin kendisinin değiştirilmesinden bahsedeceğiz.

Ortopedi doktoru Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen, ağrısı olan, yürüme zorluğu çeken, günlük aktivitelerini yapamayan ve yaşı da elverişli olan hastaların, ameliyat için uygun aday olduğunu belirtmektedir. Hastaların biraz daha dayanıp, sabredip, yaşlandıktan sonra ameliyat olmayı beklemelerine gerek yoktur. Ancak, bu ifadeden, her ağrısı olan hastanın protez ameliyatı olması gerektiği sonucu çıkarılmamalıdır. Hastanın klinik bulguları ile radyolojik tahlillerinin, bu ameliyatın yapılabilme sınırları içerisinde olması ile birlikte, hastanın günlük yaşam aktivitelerini ne derece yapabildiğinin de hekim tarafından değerlendirilmesi icap eder. Ortopedi Uzmanı Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen’e göre, bir hastanın eklem ağrıları, kalça ağrıları ya da diz ağrıları olabilir; fakat protez cerrahisi (artroplasti) bu noktada yapılacak en son iş, başka bir ifade ile en son çare olarak düşünülmelidir. Çünkü protez uygulaması, dönüşü olmayan ve hastayı kalan ömrü boyunca etkileyecek bir ameliyattır. Ameliyatın zamanlaması uygun olmalıdır. Gerekmedikçe ameliyat önerilmemelidir. Cerrahi tekniğin en iyi şekilde uygulanması ile başarılı bir netice alınabilir.

Protez cerrahisi ile alakalı olarak sırasıyla “Protez cerrahisi nedir?” ve “Protez cerrahisi kimlere uygulanır?” konulu yazılarımızı takiben, üçüncü makalemizde “Protez cerrahisi nasıl yapılır?” meselesine gireceğiz. Okumak için buraya tıklayınız.

NOT: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Teşhis ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz

The post Protez Cerrahisi Kimlere Uygulanabilir? appeared first on Ortopedi Doktoru Prof Dr Ömer Faruk BİLGEN.

Protez Cerrahisi Nedir?

Ortopedi doktoru Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen, protez cerrahisini şu şekilde tanımlamaktadır: Yürümesinde sıkıntı olan, kalçasında veya dizinde ağrısı olan ve günlük yaşam aktiviteleri azalmış hastalara suni eklem yapılması işlemine, protez cerrahisi denmektedir. Prof. Dr. Bilgen’e göre, sağlıklı bir eklemin benzer hareketlerini yerine getirebilen, modern ve dayanıklı bir materyalin yerleştirilmesiyle amaçlanan durum, hastanın günlük yaşam aktivitelerini daha kaliteli hale getirmektir. Protez cerrahisinin ehemmiyetine de değinen Prof. Dr. Bilgen, Amerika Birleşik Devletleri’nde bu konuyla ilgili yapılan bir araştırmanın neticesinde elde edilen çıkarıma göre, günlük yaşam aktivitelerini yapamayacak duruma gelmiş insanlar için protez cerrahisinin, bypass ameliyatından daha faydalı bir operasyon olduğunu ifade etmektedir. Ortopedi ve travmatoloji gibi geniş bir sahanın artroplasti (protez cerrahisi) dalında 30 yıllık bir tecrübeye sahip olduğunu ifade eden Bilgen, yapılacak ameliyatın hastaya ne oranda fayda sağlayacağı konusunda hekimin bilinçli olmasının çok önemli olduğunu ve bunun da hastaya tüm detaylarıyla açıklanması gerektiğini dile getirmektedir. Protez ameliyatı öncesi bazı soruların net bir şekilde cevaplanmış olması gerekmetedir. Buna göre: Ameliyatın yapıldığı ortamın yeterli olması, ameliyatın yapılış şeklinde problem olmaması ve hastanın vücudunda operasyona engel teşkil edecek başka problemlerin olmaması, operasyonun sıhhati açısından oldukça önemlidir.

Bir diğer makalemizde ise Protez cerrahisinin kimlere uygulanabileceği konusunu işleyeceğiz. Okumak için buraya tıklayınız.

NOT: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Teşhis ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.

The post Protez Cerrahisi appeared first on Ortopedi Doktoru Prof Dr Ömer Faruk BİLGEN.

Yeliz Cengiz (Sunucu): Merhabalar, günaydınlar dileyerek Olay Sağlık’tan bugün de sizlere merhabalar diliyoruz tekrardan. Bugün protez cerrahisi ve komplikasyonlarını işleyeceğiz. Konuğumuz Medicabil’den Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen, bizlerle birlikte olacak. Kendisi ortopedi ve travmatoloji cerrahi alanında uzmanlık yapmış. Sayın Bilgen, yayınımıza hoş geldiniz.

Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen: Hoş bulduk. İyi seneler diliyorum. Sizlere ve seyircilerimize

Yeliz Cengiz (Sunucu): Nasılsınız?

Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen: Teşekkür ederim.

Yeliz Cengiz (Sunucu): Protez cerrahisi dedik ama tanımlamasından gidersek, protez cerrahisi nedir? Kimlere uygulanır?

Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen: Daha önceki programlarımızda bu konuyu işlemiştik ama daha çok yürümesi sıkıntı olan, kalçasında dizinde ağrısı olan ve günlük yaşam aktiviteleri azalmış hastalara suni eklem yapılması işlemine protez cerrahisi diyoruz. Hastanın ya da insanın vücudunun içerisine konulan eklem yerine hareket edebilen bir cihaz, bunu yerleştiriyoruz ve günlük yaşamını daha kaliteli hale getirmeye çalışıyoruz. Daha önce konuşmuştuk bunları ama burada sanki hep iyi tarafları anlatıldı. Ne güzel bir şey protezi yapalım insanlar yürüsün günlük yaşamları iyileşsin, ağrıları geçsin. Fakat tabi bunun sorunları da var. Belki bunlardan biraz bahsetmek gerekebilir. Protez cerrahisine gidecek, ameliyat olacak hastanın bilinçlenmesi adına ya da yakınlarının bu konuda bilgi sahibi olmaları adına önemlidir. Çünkü bu işin başarılı olmasında çok ciddi bir etken bilinçli olmak, nerede ameliyat olacağız? Nasıl ameliyat olacağız? Bununla ilgili sorunlar var mı? Ameliyat olacak insanla ilgili kendi vücudunda ne gibi sorunlarımız var? Bunların hepsinin bilinmesi lazım. Ben biraz bunlardan bahsedersek daha iyi olur diye düşündüm.

Yeliz Cengiz (Sunucu): Öncelikle tanımlamasından gitmek istiyorum. Modern tıbbın bize kazandırdıklarıyla protez cerrahisinde getirmiş olduğu yeniliklere de değinelim. Örneğin hastanenizde ne gibi yenilikleri uyguluyorsunuz? Bu cerrahi yöntemi hangi hastalara uygulanmakta sıklıkla?

Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen: Şimdi daha çok bu eklemleri bozulmuş hastalarda öncelikle ve burada yaş sınırı yok. Bu sınır yok derken çocukluk çağında da uygulanır ama onların özel protezleri var. Bizim burada konuşacağımız genç, orta yaş ve ileri yaş hastalarda eklemler içerisine yapılacak, eklemin kendisinin değiştirilmesi ile ilgili bir işlem. Bu, günlük yaşamları sıkıntıya girmiş insanlar için uygulandığında gerçekten 20. yüzyılın bypass ameliyatından daha çok fayda sağlayan bir ameliyat olduğu ABD’de yapılan bir araştırma sonucu ortaya çıkmıştır. Hasta adına fayda sağlayan bir ameliyat, ben 25 yıldır bu iş ile uğraşıyorum. Ortopedi ve Travmatoloji alanı içerisinde bizim üniversitede bütün branşlarına yıllar önce ayrıldık. Bizim hocalarımız daha önceki programlarda bahsettik. Bizi ayırdı ve herkesin kendi branşı var dedi. Uzun yıllar protez cerrahisi ve diğer bir tanım ile artroplasti cerrahisi ile uğraşıyorum. Buradaki hastaların seçimi oldukça önemlidir. Kime nasıl bir ameliyat yapacağınız ve bundan ne kadar fayda sağlayacağını az çok ameliyat öncesinde bilmeniz ve bunu hastaya anlatmanız gerekir. Ağrısı olan, yürüme zorluğu olan, günlük aktivitelerini yapamayan bu tür hastalara yaşı da uygunsa beklemeden ameliyat yapılabilir. Fakat bu şu demek değil, hastanın birazcık ağrısı oldu hemen gel sana bir ameliyat yapalım değil. Hastanın klinik, radyolojik bulguları, günlük yaşam aktiviteleri bunlar hepsinin bu ameliyat olabilme sınırları içerisinde olması gerekir. Şununla karışmasın, eklem, kalça, diz ağrısı olabilir, protez cerrahisi en son iştir. Geri dönüşü olmayan bir ameliyattır. Bu söylediğim çok önemlidir. Bir diz için söyleyeyim; menüsküs, düzeltme, başka bir takım cerrahi yöntem yapılabilir. Ama en sonunda her şey yapılmış, bitmiş ondan sonra protez cerrahisi yapılabilir. Yani bir önceki aşama yapılacak hastaya tutup hadi gel sana protez ameliyatı yapalım demek yanlış bir uygulamadır. Bunu da hastaya anlatmak lazım.

Yeliz Cengiz (Sunucu): Sayın Bilgen, sizin de söylediğiniz gibi sosyal hayatı olumsuz etkileyen bir rahatsızlıkla karşı karşıyayız. Geçtiğimiz programdan da Olay sağlık izleyicileri de mutlaka hatırlayacaktır. Biz sizinle kalça çıkığına da değinmiştik. Bu konuyu geniş kapsamlı ele almıştık. Dilerseniz bu doğumsal kalça çıkığında da görülen protez cerrahisi uygulanmakta mıdır? Yaş skalası olmadığını söylemiştiniz.

Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen: Yaş şöyle bu protez cerrahisi uygulanacak hastalarda yaş nerede en çok önemli oluyor. 25, 23, 30 yaşında bir hasta geliyor. Şikâyetim var diyor. Biraz irdeliyorsunuz. Bazen psikolojik sıkıntılar da olabilir. Psikolojikten kastım, hasta aksayarak yürümek istemiyor kalça çıkığında ben toplum içerisinde hoşuma gitmiyor diyor. Mutsuz bir hasta ile karşı karşıya kalıyorsunuz ve o zaman çok iyi düşünmeniz lazım. Ben bu işi ne kadar iyi yapıyorum hekim olarak diye düşünmeniz lazım. Bu çok önemli, ben bu işi ne kadar iyi yapıyorum diye öz eleştirinizi yapmanız lazım. Bu çok iyi yapıyorum demek hata yapmayacağım ve yanlış olmayacak demek anlamına gelmesin. Kesinlikle değil. Burada hastaya durumu çok iyi anlatmak lazım. Ama ağrıyı oluşturan unsurları siz muayene sırasında tespit ederseniz, hastanın hareketleri kısıtlı, muayene sırasında ağrıları oluyor, radyolojik olarak röntgeninde ağrıyı oluşturan unsurları görüyorsunuz, kıkırdak azalmasını, orada oluşan kireçlenmeleri ve deformiteleri görüyorsunuz ve bunların varlığı söz konusu ise ve hasta da size söylüyorsa yapacak bir şey yok. Ağrısı var ameliyat yapmak lazımdır. Kalça çıkığında sadece kalça bölgesindeki ağrının oluşturacağı sıkıntı veya ileride oluşturacağı sıkıntı göz önüne alınarak ameliyat etmek yetmez. Bunun yanı sıra kalça eklemi, insanın belini ve diz eklemini de çok yakından etkileyebilir. Buradaki eklemlerin, beldeki ve dizdeki eklemelerin bozulmasına sebep olarak ileriki yaşamında ağrılara sebep olacaktır. Ameliyatı erken yapmanın bir nedeni de budur. Bu ameliyatları uygun hastalara, zamanında yapmanın faydaları budur. Bir, kalça çıkığı bir hastayı ameliyat yaptığınız zaman mümkün olduğunca düzgün yürümesini sağlayacaksınız. İki, belinde ve dizinde oluşacak ileriye yönelik bozuklukların gelişmesini engelleyeceksiniz. Bunları hastaya çok iyi anlatmak lazım, bunlar çok önemli şeylerdir. Burada genel olarak bakacak olursak yani diz ve kalça protezi yapılacak hastalara, hastanın ameliyat öncesi değerlendirilmesi, yani bu hasta kimdir? Bizim karşımıza geldi ama ne gibi sorunları var ek bir hastalığı var mı? Kaç yaşında? Ek hastalık değerlendirilirken, kalp, diyabetik olabilir, romatizmal bir hasta olabilir ya da sistemik lupusu olabilir. Bunların çok iyi değerlendirilmesi lazım. Neden değerlendirilmesi lazım? Örneğin diyabetik hastaya siz protez ameliyatı yapacaksınız. Örneğin diz ameliyatı yapacaksınız, bunun damarları nasıl? Hastanın yaşına göre bozukluklar değişebilir elbette. Mesela 3-5 yıllık diyabet hastalığı olan biri ile 30 yıldır diyabet olan hastanın sorunları, vücudunda oluşacak sıkıntılar ve bu hastalığın yapmış olduğu bozukluklar farklı olacaktır. Biz de hekim olarak bunu ameliyat edeceksek eğer, bunun bilincinde olmamız lazım ve hastaya bunu anlatmamız lazım. Örneğin, bir hastada film çektiğiniz zaman diz filmi, orada onun arterlerinin, yani atardamarlarının kireçlenmiş olduğunu görebilirsiniz. Şimdi siz bu hastayı alıp ta biz genelde turnike kullanarak yapıyoruz. Son 10-15 yıldır turnike kullanılmadan yapılıyor. Yani hastanın bacağına bir manşon sarıyoruz ve dolaşım olmasın orada ameliyat sırasınca rahat ve temiz, kansız ortamda ameliyat yapılsın istiyoruz. Başka yöntemler de gelişti anestezide, mesela hipotansip anestezi dediğimiz, anestezinin en aza indirilerek ameliyat sırasında yapılması ile kansız bir ortam sağlanıyor. Sonuç olarak diyabetik bir hastada (şeker hastalığı olan birinde), eğer bu durumu dikkate almadan yaklaşırsanız, ortaya çıkacak sorunlarla mücadele etmesini de bilemezsiniz. Onun için hastaya bunu anlatmak lazım. Örnek olarak, sertleşmiş bir damara manşonu sıkarsanız, damarı bir yerinden sıkıntıya uğratırsınız. Ameliyatta sorun yaşayabilirsiniz. Oranı çok azdır; ama başımıza gelebilir, dikkat edilmelidir. Şeker hatalarında, dokular bozulduğu için, hastalık damarları etkilediği için enfeksiyon oranı yüksek olur. Normal romatizmal bir hastalıkta, normal osteoartrit, yani bizim kireçlenme ile ilgili bir hastalığı olan kişi ile kıyasladığınızda dört beş katı oranda enfeksiyon gelişme riski vardır. Bu riski hastaya anlatmanız lazım, anlatmadığınız takdirde olmaz.  Hasta da başına ne geleceğini bilmelidir.

Yeliz Cengiz (Sunucu): Efendim müsaadenizle geçtiğimiz aylarda bize konuk olduğunuzda bir izleyicimizin maili vardı. Ancak süremiz yetmediği için o soruyu yöneltememiştim. Konumuz ile de alakalı olduğunu düşünüyorum. Adnan Sönmez ablası için soru yöneltmiş bize; “Ablam bir buçuk yaşında çift kalça çıkığı tedavisi oldu ve tamamen iyileşti. Şu an hamile ona normal doğum mu? Sezaryen yöntemle mi doğum yapmasını önerirsiniz?”

Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen: Bir buçuk yaşındayken yapılan tedavi yönteminin büyük ihtimalle pelvisin çıkışını bozmayacak şekilde ameliyat yapılmıştır. Tabi bir röntgeni görülse veya çocukluk döneminde o süreçte yapılan bir röntgeni görülse kalça filmi, oradan bunu rahatlıkla doğumun nasıl yapılacağı konusunda bilgi verilebilir. Bazı ameliyatlar var; kalça çıkığında çocukluk döneminde yapılan, pelvisin çıkışını daraltan ameliyatlar. Eğer iki tarafına birden yapıldıysa daralmıştır. Doğal olarak normal doğumu yapmasında sıkıntı olabilir. O zaman sezaryen önerilir. Ama pelvis çıkışını daraltamamış ise normal doğumunu yapabilir. Bunun da röntgen filmini görmek lazım, öbür türlü bir şey söylemek yanlış olur.

Yeliz Cengiz (Sunucu): Teşekkürler, umarım izleyicimizi aydınlatmışızdır. Peki efendim. Bu hasta profillilerine göre tedavi yöntemlerine değineceğiz. Dilerseniz biraz da eklem kireçlenmesine bağlı olarak uygulanan protez cerrahisinden bahsedelim.

Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen: Şimdi burada tabi bu, şöyle söylemek lazım; romatoid artit, diyabet hastalar bunlarda oluşacak sorunlar hastanın kendisine spesifik sorunlar, yani özel. Genel olarak baktığımızda hastanın şişmanlığı, sigara içmesi de birer sorundur. Genel olarak kireçlenmesi olan hastalarda yapılacak tedavide bunun için hastaların ameliyat öncesinde iyi hazırlanmaları lazımdır. Genel olarak enfeksiyon riski, damar tıkanıklığı, hastalara hep böyle söylenir. Damarınız tıkanabilir, ameliyattan sonra sorun yaşayabiliriz. Öncelikle enfeksiyondan bahsedelim. Burada hastanın kendisine ait bir takım faktörler vardır. Burada vücudunun herhangi bir yerinde enfeksiyon odağı varsa hastamızın; ne gibi? Dişinde bir şey olabilir, kadın hastalıklarından ya da idrar yolu enfeksiyonu olabilir veya ayağında tırnak batması olabilir. Bu da enfekte bir ortam yaratabilir. Bu hastaların sorgulanıp, ameliyattan önce enfeksiyon odağı olup olmadığı mutlaka tespit edilmesi gerekebilir. Hastaların bazıları bilinçli bir şekilde geliyor bize ve “benim dişimde enfeksiyon var. Önce bunu mu halletsem?” diyor. İnsanın hoşuna gidiyor. Bilinçli hasta konuştuğu zaman. Enfeksiyon oranı dünyada nedir dediğimizde, bütün herkes bununla uğraşıyor. Mücadele bu. Enfeksiyon oranını aşağıya indirmek, yani yüzde 0’a çekebilirsek ne güzel. Ama bu bazen mümkün olmuyor. Dünyada bazı merkezlerde artık bunları yıllık verilmeye başlandı. Bu yıl enfeksiyonum yok. Önümüzdeki yıl var. Toplamını verdiğiniz zaman mutlaka bir şeyler çıkıyor. Büyük merkezlerde bu oran 0’a kadar inebiliyor. Ama normal şartlarda kitabi olarak baktığımızda, yüzde 1 ila 2, bazı merkezlerde 3’tür. Kabul edilebilecek sınır budur. Yani 100 tane ameliyat yaptığınızda 3 tanesi. Daha fazlası enfekte olduğu zaman sorun var demektir. Ne gibi sorun var? Ya hastayı iyi hazırlamıyorsunuz ya da cerrahinizdeki uzamalar veya çevresel faktörlerde sıkıntı vardır. Ne gibi? Ameliyathane şartlarınız iyi değildir. Hastayı ameliyathanede iyi hazırlamamışsınızdır. Sterilizasyonunuzda sorun vardır. Bunların hepsini göz önüne alıp bakmak lazım. Bazen benim vücudum protezi kabul etmiyormuş deniliyor. Vücudun protezi kabul etmemesi gibi bir olay çok az bir şeydir. Metal alerjisi olabilir ancak. Ama enfeksiyon varsa, sebepleri sırasıyla hastaya ait faktörler, hastayla ilgili sıkıntılar, yapılan cerrahi ile ilgili sıkıntılar ve çevresel faktörler, yani ameliyathane şartlarıdır. Ne yapıyoruz? Nasıl bir işlem uyguluyoruz? Aletlerimiz steril mi? Bunların hepsi bununla ilgilidir. Ameliyathanede protez cerrahisinde hava akımı düzgün olan, yani laminer air flow denilen hava akımının düzgün olduğu ameliyathanelerde bunların yapılması lazım. Yoksa ameliyattan sonra “ben hastaya antibiyotik veririm, bununla enfeksiyon olmaz” ve “benim enfeksiyon oranım düşük” demek standart bir uygulama değildir.

Yeliz Cengiz (Sunucu): Bu söylediğiniz de çok önemli. Yani uygun hastane koşulları ve başarılı eller tarafından bu ameliyatlar gerçekleşmesi ve sonrasında bu geri dönüşü olmayan bir operasyon olduğuna da değinmiştiniz. Sayın Bilgen, ülkemizdeki bu protez cerrahisi uygulamasını yöntemi nasıl buluyorsunuz? Avrupa’ya baktığımız zaman.

Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen: Zor soru soruyorsunuz. Neresinden baksanız… Ülkemiz öyle bir yer ki, biri de var onu da var. Yani ortada buluşmak o kadar zor ki. Ne oluyor? Kimse yanlış anlamasın ama bunun yapılacağı yerler önemli yerler olmalı. Bunun Sağlık Bakanlığı’nın ortaya koyduğu uygulamalar çok güzel. Bu bizi ileriye götürecek bir uygulamadır. Özellikle özel hastanelerde. Tabi özel hastanelerin bu konuda titizlikle incelenmeleri çok güzel. Ama devlet hastaneleri de var. Özel hastaneler bu işi yaparken ben sadece kendi branşım ile ilgili kısmını söylüyorum. Artroplasti ve protez cerrahisi ile ilgili kısmını söylüyorum. Devlet hastanesinde ya da başka bir yerde bu yapılırken başka bir hastanede olmaz. Böyle bir şey yok. Hepsinin iyi olması lazım. Çabamız hepsinin iyileştirmek olmalıdır. Yani kimseye “siz iyi ameliyat yaparsınız ya da kötü ameliyat yaparsınız” demek gibi bir lüksümüz yok. Herkesin kendi el becerisi ve kendi eğitimi, bu konuda kimseyi eleştiremeyiz. Ama çevresel faktörleri iyileştirmek hepimizin görevidir. Kimin görevidir? Bu işi yapacak hekimin görevidir. Burada bu şartları sağlarsanız bu ameliyatları yaparım demek lazım. Yoksa kim olursa olsun hasta bizim hastamız sonuçta. Bir defa olmaz, iki defa olmaz, beş defa olmaz, on defa olmaz. Ama bir tane olduğu zaman o hasta için bu yüzde 100 demektir artık. Onun için bu sorumlulukla hareket etmemiz gerekiyor. Bu her ortamda tartışılabilecek şeyler. Ben bunları söylerken sakın yanlış anlamayın, kendini bir şey sanıyor anlatıyor değil, bunlar gerçeklerdir.

Yeliz Cengiz (Sunucu): Estağfurullah, doğruları söylüyorsunuz sayın Bilgen. Müsaadenizle bir telefonumuz var. Bursa’dan Murat Akbulut hattımızda.

Murat Akbulut (Seyirci): İki defa menüsküs ameliyatı geçirdim. Ağrılarım 6-7 ay geçiyor ve sonra yeniden ağrı olmaya başlıyor. Acaba sebebi nedir?

Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen: Menüsküs ameliyatı geçirdiniz. Acaba menüsküsünüzde ne vardı? Kaç yaşınızdasınız Murat Bey?

Murat Akbulut (Seyirci): 36 yaşındayım.

Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen: Yaşınız bu iş için uygun bir yaş. Baktığımızda 50 yaşında olsanız, niye yapıldığı sorgusu aklımıza gelebilir. Burada menüsküs ameliyatında bilmiyorum doktorunuz ne dedi size? Bir parça dikildi mi? Çıkartıldı mı? Bunlara bakıldı mı? En önemlileri bunlar. Yapılan tedavinin uygun olduğunu düşünürsek, benim en çok karşılaştığım bu tür uygulamalardan sonra hastalarımızda ağrı olma sebebi yetersiz egzersizdir. Yani sizin dizinize yapılan. Dizinize yapıldı değil mi?

Murat Akbulut (Seyirci): Kamera ile yapıldı. Kapalı ameliyat yapıldı.

Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen: Kapalı ameliyat yapıldı dizinize. Çünkü bazen kalçaya da yapılıyor ve orada da menüsküse benzer dokular var. Ona da menüsküs deniliyor. Onun için dedim size. Dolayısıyla egzersiz azlığı, yani adalelerin kuvvetlendirilmesindeki yetersizlik. Çünkü ameliyat yapıldıktan sonra oradaki patolojinin, bozukluğun ortadan kaldırılması bu tür tedaviler için yeterli olmuyor. Bunun için tamamlanmasındaki en önemli faktör, egzersizlerin yeteri kadar yapılmasıdır. Bilmiyorum doktor arkadaşımız bu konuda size bilgi verdi mi? Fizik tedaviye gönderdi mi? Bunlar yapıldı mı? Bazen hekim söyler ama hastalar yapmaz. Belki siz yapmadınız. Bunları lütfen bir gözden geçirin. Egzersizlerinize bir bakın. Doktorunuzla bir daha görüşün. Şikayetlerinizin azalmadığı konusunda umarım size yardımcı olacaktır.

Yeliz Cengiz (Sunucu): Teşekkür ediyoruz ve Murat Bey’e de geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz. Peki sayın Bilgen. Biz protez cerrahisinde hastaların ön hazırlık aşamasından yeterince bahsettiğimizi düşünüyorum. Hasta profilleri başlıkları altında bu cerrahi yöntemleri nasıl uygulamaktadır? İzleyicilerimiz de takdir edersiniz ki merak ediyorlardır. Geçtiğimiz programda kemik tümörlerinden bahsettik. Onların temizlenmesinde ben size bir soru yöneltmiştim. Bir uzvun kesilmesi gerekiyor mu? Daha sonrasında bu protez uygulaması nedir? Biz protez cerrahisi denildiğinde neyi anlamalıyız?

Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen: Programın başında da söylediğim gibi protez cerrahisi bir eklem için yapılacak en son iştir. Ondan sonra işlemin geri dönüşü yoktur. Suni eklem, metal plastik veya seramiklerin birbirleriyle ikili oluşturarak yaptıkları hareketlerdir. Diz için söyleyeyim. Dizi açıyorsunuz. Buradaki bozulmuş kıkırdakları kemiğe kadar kesiyorsunuz. Bunun özel kesi aletleri var. Onlarla kestikten sonra, kaç numara protez kullanacaksanız? Ayakkabı numarası gibi aynı. Kaç numara kullanacaksanız? Onu ameliyat öncesinde belirleyip, ameliyat öncesinde de belirliyorsunuz. O ölçüye göre kesi yapıyorsunuz ve sonra protezi yerleştiriyorsunuz. Ondan sonra burada en önemli iş, bunların uygun ve yeteri kadar kabul edilebilir sınırlarda düzgün yerleştirilmesidir. Bu işi yaptıktan sonra, normal dışarıda muayene ediyor gibi dizi muayene ediyoruz. Her şey yolundaysa kapatıyorsunuz. Aynı şeyler kalça için geçerli. Kalça için de bazen küçük ya da büyük açılır, hastaya göre bu değişir. Hastanın kilosuna, boy uzunluğuna göre değişir. Burada da yine aynı şekilde kalça için biraz daha fazla eklem hareketi yaptığımız yerin bir kısmını kesiyorsunuz, oraya protez bir kemiğin içerisine yerleştiriyorsunuz. Çanak dediğimiz kısma da bir protez yerleştiriyorsunuz. Bu şekilde bunların ameliyat sırasında iyi muayene ederek sorunsuz bir şekilde yerleştirdiğinizden emin olduktan sonra yarayı kapatıyorsunuz. Peki, burada örneğin kalçada ne olabilir? Yerleştirdiniz ya da yerleştiremediniz veya başka bir şey oldu. Kalçada en önemli sorunlardan birisi, ameliyattan sonra çıkık olmasıdır. Bu orana baktığınızda yine aynı enfeksiyonda olduğu gibi yüzde 1 ila 3 oranında değişir. Çıkık, biraz tehlikeli bir şeydir. Çünkü yaptığınız işlemin bozulması anlamına geliyor. Tekrar yerine koyabilirsiniz kalçayı. Yani redükte edebilirsiniz. Ama hep aklınızda soru işareti olarak kalır. Acaba bir daha çıkacak mı? Nerede yanlış var? Hasta yanlış bir şey mi yaptı? Ben bunu yanlış mı yerleştirdim? Devamlı olarak bu soru aklınızda kalır. Kalçada çıkık dizden daha fazla görülür. Bu da çok uygun ve iyi şartlarda yerleştirilmesi lazım protezin.

Yeliz Cengiz (Sunucu): Sayın Bilgen, bir telefonumuz var. İstanbul’dan Cevriye Sönmez hattımızda.

Cevriye Sönmez (Seyirci): Benim hocamıza bir sorum var. Eşime diz protezi takılması lazım. Fakat damar tıkanması var ve şeker hastası. Damar doktorları diyor ki ameliyat olamaz.

Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen: Şimdi ne yapalım diyorsunuz değil mi? Beyefendi kaç yaşında?

Cevriye Sönmez (Seyirci): 76 yaşında, zor yürüyor ve dengesini kaybedip düşüyor.

Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen: Peki, dengesini kaybedip düşmesinin sebebi dizindeki bozukluktan diye mi söylediler? Yoksa beyin damarlarında da sıkıntı var, bacağına giden kanda azlık var, ondan dolayı mı oluyor? Onu ayırt edebildiler mi? Söylediler mi?

Cevriye Sönmez (Seyirci): Beyin damarlarında da sıkıntı var. Fakat yürüyemediği için de düşüyor. Oturduğu yerden zor kalkıyor.

Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen: O kadar zor bir durumla karşı karşıyayız ki çünkü turnike kullanamadan ve bacağı sıkıştırmadan kansız bir ortamda da ameliyat yapılabilir. Ama şimdi bizim anesteziyoloji cemiyetinin oluşturduğu bir skala var. Beş gruba ayrılır bu. Hastamız ortada 3 ya da 2’de yapılabilir. Ama 3 ya da 4 grubuna giriyorsa çok dikkatli olmak lazım. Yapılmasına karar verilirse çok kısa sürede yapmak lazım. Gerçekten yanlış anlamayın ama bu işi tecrübeli olan, yeni başlayan ya da uzun yıllardır yapan hekimlerin her birisinin yapma hızları farklı olabilir. Onun için bu işle uğraşmış bir hekim bulmanızda fayda var. Bunların size önerdiği yolda gitmenizde fayda var. Bu ameliyat için olmaz diyen kardiyovasküler cerrahların ya da dahiliye uzmanlarının sözünü dinlemekte fayda var. Bazen ameliyatı yaparsanız sorun çıkar. Bir damar tıkanıklığı var diyorsunuz. trombüs varsa, bu trombüs ameliyat sırasındaki hareketlerle toplar damarda bir trombüs varsa oradan kopup gidip akciğere yerleşebilir ve Allah korusun hastamızı iki üç dakika içerisinde kaybedebiliriz. Bunlar çok önemli. Onun için kararı sizi ameliyat yapacak hekimlerin sözlerini dinleyerek karar verin. Sonuçta belki karar verme işi size kalacak, “yapalım mı? Yapmayalım mı?” diye?

The post Olay Sağlık Programı (Protez Cerrahisi) 1’inci Bölüm appeared first on Ortopedi Doktoru Prof Dr Ömer Faruk BİLGEN.

Her hastalıkta olduğu gibi, protez cerrahisi açısından da muayeneye gelen hastanın durumu şahsına münhasır olarak irdelenmelidir. Zira dizde, kalçada veya omuzda baş gösteren ağrının çeşitli sebepleri olabilir. Bu ağrılar bazen psikolojik nedenlerden kaynaklanırken, bazen de ağrının sebebi hakikaten ciddi bir problemdir.

Ağrıyı oluşturan unsurlar, muayene sırasında tespit edilmelidir. Ağrıyı oluşturan unsurları, çekilen röntgen filmi de destekliyorsa, kıkırdak azalması, kireçlenme ve/veya çeşitli deformasyonlar söz konusu ise ameliyat kaçınılmazdır.

Ancak her hastanın hikayesi birbirinen farklıdır. Hastanın yaşı, başka hastalıklarının olup olmaması gibi etkenler, ameliyat öncesinde çok iyi değerlendirilmelidir. Ameliyat olacak kişide kalp hastalığının varlığı, diyabet (şeker hastalığı) varlığı, romatizmal bir rahatsızlığının olup olmaması ya da sistemik lupus gibi bir problemin olup olmaması, ameliyatın senaryosunu etkileyecektir.

Protez ameliyatı olacak diyabet hastalarında damarların yapısı çok mühimdir. Uzun süredir diyabet hastalığı olan bir hasta ile bir kaç senedir diyabet hastalığı çeken hastanın damar yapısı aynı değildir. Bu durum, ameliyat öncesi hekim tarafından mutlaka irdelenmeli ve gereken tedbirler alınarak hastayla paylaşılmalıdır. Bir diğer dikkat edilmesi gereken husus ise enfeksiyon riskidir. Diyabet hastalarında dokular ve damarlar bozulmuş olduğu için, enfeksiyon riski diyabeti olmayan hastaya göre iki-üç kat daha fazladır.

Protez ameliyatı olacak olan diyabet hastaları, bütün bu riskler konusunda hekim tarafından bilgilendirilmeli ve hasta ameliyat öncesi ne gibi komplikasyonlarla karşılaşma ihtimalinin olduğunun bilincinde olmalıdır.

NOT: Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Teşhis ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.

İlginizi çekebilir:
Protez Cerrahisi – Okumak için buraya tıklayın.
Protez Cerrahisi Kimlere Uygulanabilir? – Okumak için buraya tıklayın.
Olay Sağlık Programı (Protez Cerrahisi) 1’inci Bölüm – Okumak için buraya tıklayın.

The post Diyabet Hastalarında (Şeker Hastalarında) Protez appeared first on Ortopedi Doktoru Prof Dr Ömer Faruk BİLGEN.